काजळा: (फांगळी लॅ.एजिसिरॅस मॅजूस कुलमिर्सिनेसी). समुद्रकिनारी चिखलात वाढणारे हे झुडूप सु.दोन ते सहा मी. उंच वाढते. मुंबई कारवार, सुंदरबन, अंदमान बेटे व कराची ह्या ठिकाणी ते आढळते.

काजळा

त्यात पांढरा चीक असतो. पाने मोठी, साधी एकांतरित (एकाआड एक), वरुन फिकट हिरवी व खालून निळसर, तळाकडे निमुळती, आखूड देठाची, टोकास खाचदार फुलोरा चवरीसारखा असून त्यावर अनेक, लहान, पांढरी व सुवासिक फुले फेब्रुवारीत येतात. फळ 2.5-7 सेंमी. लांब, लांबट, वाकडे, टोकदार, तळाशी पेल्यासारख्या संवर्ताने (फुलाच्या सर्वांत बाहेरील मंडलाने, पुष्प्कोशाने) वेढलेले व पिंगट असते बी एकच असून ते फळात रुजते व आदिमूळ (वनस्पतीच्या गर्भाच्या अक्षाचा खालचा भाग) बाहेर येते (अपत्यजनन). लाकूड लालसर, कठीण आणि किरकोळ उपयोगाचे असते. साल कातडी कमाविण्यास उपयुक्त सालीची पूड मत्स्यांना विषारी असते.

पहा:वनश्री (कच्छवनश्री).

  

नवलकर, भो.सुं.